Ongewenst gedrag

Ongewenst gedrag

Agressie, geweld, pesten discriminatie en seksuele intimidatie zijn allemaal vormen van ongewenst gedrag die tot werkstress bij werknemers kunnen leiden. Het gevoel van eigenwaarde wordt aangetast. Met gezondheidsklachten als overspannenheid, depressie, angststoornissen en burn-out tot gevolg. Fysiek geweld kan zelfs tot lichamelijk letsel leiden.

Dader
Maatgevend is niet hoe de pleger het gedrag bedoelt, maar hoe het slachtoffer dit gedrag ervaart. Het toestaan of afwijzen van dit ongewenst gedrag kan de pleger gebruiken bij beslissingen in de onderlinge werksfeer.

De arbocatalogus onderscheidt in de aanpak van ongewenst gedrag twee typen dader:

  • Patiënt, revalidant, bezoeker of familie (‘derden) die zich niet gedragen tegen over medewerkers.

  • Collega’s onderling die pesten, discrimineren of seksueel ontoelaatbaar gedrag vertonen.

In de aanpak van beide vormen van ongewenste gedrag zitten veel overeenkomsten.

Agressie en geweld
Agressie en geweld is als volgt gedefinieerd: "Het welbewust verbaal uiten, gebruiken van fysieke kracht of macht, dan wel het dreigen daarmee, gericht tegen een werknemer, onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het verrichten van de publieke taak, wat resulteert of waarschijnlijk zal resulteren in een gevoel van bedreiging, materiële schade, letsel, psychische schade of de dood.”

De uitingsvormen van agressie en geweld kunnen zowel verbaal als fysiek zijn. Het blootstaan aan agressie en geweld is een belangrijk arbeidsrisico dat ingrijpende negatieve gevolgen kan hebben voor werknemers, hun directe werkomgeving en getuigen. Vormen van ongewenst gedrag worden als volgt ingedeeld naar verbaal geweld, fysiek geweld, discriminatie, seksuele intimidatie en overige intimidatie.

Wat houdt het in?

  • (non) verbaal geweld zoals uitschelden, vernederen, lastigvallen, verdenkingen verspreiden, uitdagen. Dit kan ook per sms, weblog, e-mail of brief.
  • serieus bedreigen: met woorden of dreigen met dieren, voorwerpen of wapens, dreigen naar familie te gaan, stelselmatig hinderen of volgen.
  • fysieke geweld: beetpakken, schoppen, slaan, bijten, fysiek hinderen, goederen beschadigen

Agressief en gewelddadig gedrag kent diverse aanleidingen. Meest voorkomende zijn:

  • Instrumentele agressie en geweld. Hierbij zet de dader zijn agressie bewust in als middel om een bepaald doel te bereiken.
  • Frustratieagressie en geweld. Dit is een emotionele uitbarsting als gevolg (van een opeenstapeling) van negatieve ervaring(en).
  • Onbeheerste agressie en geweld Dit ontstaat onder invloed van onder andere alcohol, drugs en / of psychiatrische ziekten, waardoor de controle over het eigen gedrag verdwijnt.

Pesten

Vernedering, intimidatie, discriminatie of vijandig gedrag. De klos is steeds dezelfde persoon die zich niet kan of wil verweren. Collega’s, leidinggevenden, cliënten en bezoekers: pesterij kan van alle kanten komen.

Discriminatie

Discriminatie betekent dat er onterecht verschil wordt gemaakt in de behandeling van mensen. Het ‘onterechte verschil’ kan zich voordoen als pesten of agressie maar ook in beperking van mogelijkheden. Zo kan er onder meer worden gediscrimineerd op basis van geslacht, godsdienst, handicap, leeftijd, afkomst, huidskleur, ras, burgerlijke staat en seksuele voorkeur.

Seksuele intimidatie?

Eenzijdige, ongewenste seksueel getinte aandacht. Dit is seksuele intimidatie. Zo komt het voor: directe verzoeken, indirecte toespelingen, aanrakingen, seksueel getinte opmerkingen, versturen of ophangen van seksueel getinte plaatjes op de werkplek.

 
Klik voor meer informatie op een van de tabbladen.