Normen en grenswaarden

Inleiding

Normen en grenswaarden leggen vast wat toelaatbare situaties zijn. Risico-inventarisaties- en evaluaties, werkplekbeoordelingen, meetresultaten, audits e.d. worden getoetst aan normen en grenswaarden. Niet alle normen en grenswaarden zijn gelijkwaardig. We onderscheiden de volgende niveaus:

  • Wettelijke basis: verankerd in wet- en regelgeving
  • Branche-afspraak: afspraak al dan niet bekrachtigd door sociale partners
  • Normalisatie: vastgesteld door normalisatie-instituten zoals NEN, ISO, HKZ, NIAZ, TUV e.d.
  • Wetenschappelijke normen. Gepubliceerd in Wetenschappelijke literatuur, c.q. door Wetenschappelijke instellingen vastgesteld (zoals de Gezondheidsraad)

Blootgestelde werkers

Werknemers die tijdens hun reguliere werkzaamheden in aanraking komen met ioniserende straling kunnen, als dat nodig is, geclassificeerd worden als radiologische of blootgestelde werker.

Op grond van het Besluit Stralingsbescherming zijn er twee soorten werkers te definiëren. De classificatie gebeurt aan de hand van de te verwachten hoeveelheid straling die een werknemer op basis van zijn reguliere werkzaamheden op zal lopen. Het belang van een juiste classificatie ligt in de controle van deze werknemers.

A-werker

Voor een A-werker geldt een verwachte stralingsdosis van 6-20 mSv. A-werkers moeten zich jaarlijks laten keuren door een stralingsarts. Het kan gaan om een schriftelijke keuring, bloedmetingen of indien nodig fysieke testen.

B-werker

Indien een werknemer zal worden blootgesteld aan een verwachte stralingsdosis van 1-6 mSv, zal deze geclassificeerd worden als B-werker.

Zowel A- of B-werkers moeten tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden een stralingsbadge dragen. Met een dergelijke badge kan de opgelopen straling gemeten worden. Een badge wordt periodiek uitgelezen, meestal 4-wekelijks. Indien er een hoge dosis is geconstateerd, kunnen de werkzaamheden van de desbetreffende werknemer tijdelijk aangepast worden, om te voorkomen dat iemand de geldende dosislimieten overschrijdt.

C-werker

In een aantal ziekenhuizen in Nederland is de C-werker geïntroduceerd. Dit is een niet-wettelijk classificatie waar werknemers voor in aanmerking komen indien zij een te verwachten stralingsdosis van < 1mSv/jaar op kunnen lopen, maar wel met ioniserende straling werken. Een C-werker draagt geen badge.